W okresie czerwiec–grudzień 2025 r. Chorągiew Lubelska Związku Harcerstwa Polskiego zrealizowała projekt „Obywatele Pojutrza” – działania z zakresu edukacji obywatelskiej, współfinansowany ze środków Ministra Edukacji Narodowej w ramach programu „Młodzi obywatele” 2025. Projekt objął 18 grup dzieci i młodzieży z województwa lubelskiego, a łącznie wsparciem zostało objętych 290 uczestników, z czego 272 osoby wzięły udział w pełnym cyklu działań (zajęcia i wyjazd edukacyjny).
Realizacja rozpoczęła się od konkursu na scenariusze zajęć edukacyjnych „Uczenie Pojutrza”. Na ogłoszenie wpłynęło 12 prac, a do dalszej pracy wybrano 6 najlepszych scenariuszy, które następnie zostały przygotowane w formie broszury i przekazane do placówek edukacyjnych oraz udostępnione w wersji elektronicznej. Tematy scenariuszy nie były „teoretyczne” – od początku zaprojektowano je tak, by budować konkretne kompetencje potrzebne młodym ludziom w codziennym życiu: rozpoznawanie dezinformacji i bezpieczne korzystanie z mediów („Jak nie dać się fake newsom?”), sztukę dyskusji i argumentacji z wykorzystaniem technik komunikacyjnych („Jak skutecznie przekonywać do swoich racji?”), zrozumienie roli Polski w Unii Europejskiej i wyzwań stojących przed państwem („Jaka Polska w Unii Europejskiej?”), przygotowanie do rynku pracy i ideę uczenia się przez całe życie („Jak zdobyć interesującą pracę?”), poznanie samorządu i planowanie zmiany w najbliższym otoczeniu („Jak wspierać małą ojczyznę?”) oraz świadomość praw człowieka i praw obywatelskich – w tym praw dziecka i ucznia („Jak młodzież może korzystać z praw obywatelskich?”).
Na bazie wyłonionych scenariuszy w szkołach przeprowadzono cykl zajęć „Poznawanie Pojutrza” – w każdej grupie odbyły się 3 spotkania po 2 godziny, prowadzone przez lidera (doświadczonego instruktora ZHP), a uczestnicy wybierali trzy tematy spośród sześciu dostępnych. Największym zainteresowaniem cieszyły się zajęcia o argumentowaniu i dyskusji, o wspieraniu „małej ojczyzny” oraz o prawach obywatelskich.
Kolejnym etapem były wyjazdy edukacyjne do Warszawy „Źródła Pojutrza”. Każda z grup odwiedziła Sejm RP, poznając w praktyce funkcjonowanie jednej z kluczowych instytucji demokratycznego państwa – w organizacji zwiedzania i spotkań pomogli posłowie z woj. lubelskiego: Bożena Lisowska, Małgorzata Gromadzka, Sławomir Skwarek, Henryk Smolarz. Programy wyjazdów układane były przez grupy zgodnie z ich potrzebami i zainteresowaniami, dlatego – obok Sejmu – młodzież odwiedzała m.in. Stare Powązki, Powązki Wojskowe (w tym miejsca związane z Szarymi Szeregami), Centrum Nauki Kopernik, brała udział w warsztatach w Muzeum Miasta Warszawy, poznawała Warszawę śladami bohaterów „Kamieni na Szaniec”, uczestniczyła w spacerze Alejami Ujazdowskimi z prelekcją przy pomniku akcji Kutschera, odwiedzała Mauzoleum Walki i Męczeństwa w al. Szucha, Muzeum Narodowe, a część grup również w wydarzeniach kulturalnych.
Finał projektu należał do młodych ludzi: każda grupa przygotowała i zrealizowała własny projekt na rzecz społeczności lokalnej „Przyszłość Pojutrza” – od diagnozy potrzeb, przez plan działań i budżet, po realizację i ocenę efektów. W praktyce oznaczało to bardzo konkretne działania: od wsparcia domu seniora i domu dziecka, przez poprawę warunków w szkołach (np. zakup i montaż szafek skrytkowych na podręczniki, doposażenie pracowni technicznej), po inicjatywy integrujące i edukacyjne (np. szkolny „escape room” i gra z kodami QR), a także wolontariat i pomoc na rzecz zwierząt.
Udostępniamy do pobrania publikację przygotowaną w ramach projektu: „Uczenie Pojutrza – scenariusze zajęć edukacyjnych” (PDF). To zestaw sześciu gotowych scenariuszy wraz z załącznikami i pomocami dydaktycznymi do wykorzystania w pracy z dziećmi i młodzieżą.
Wartość projektu 100 609,60 zł, dofinansowanie MEN – 98 360,00 zł.
